choose language

Αρχαιολογικός πλούτος

Αλυκή

Σε μια πανέμορφη χερσόνησο με λιγοστά σπίτια, όπου οι κάτοικοι του Θεολόγου έμεναν όταν μάζευαν τις ελιές βρίσκεται ο οικισμός της Αλυκής. Η Αλυκή είναι μία από τις ωραιότερες τοποθεσίες της Θάσου. Είναι ένας σημαντικός αρχαιολογικός χώρος στον οποίο υπάρχουν πολλά αρχαία και μεσαιωνικά μνημεία. Εδώ υπήρχε ένας σημαντικός αρχαίος οικισμός, ακριβώς πίσω από τα σπίτια που βρίσκονται σήμερα στην παραλία. Ο οικισμός αυτός έζησε μέρες μεγάλο, πλούτου, γεγονός που συμπεραίνεται από τα σωζόμενα μνημεία. Τα σπουδαιότερα από αυτά τα μνημεία είναι το ιερό, οι λατρευτικές σπηλιές και τα λατομεία μαρμάρων.

 Αν προχωρήσουμε μέχρι το μυχό του ανατολικού όρμου, θα δούμε τον αρχαίο ιερό, που χτίστηκε στα μέσα του 7ου π.Χ. αι. (τότε που ήρθαν στο νησί οι Παριανοί). Λατρεία γινόταν εκεί μέχρι τα πρώτα χριστιανικά χρόνια. Ο χώρος, διαστάσεων 30 και 15 μέτρων, έχει διαμορφωθεί για δυο κτίσματα. Το νότιο, που βρίσκεται δίπλα στο λόφο, σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση. Η κάτοψη του είναι σχεδόν τετράγωνη (διαστάσεις περίπου 12 και 13 μέτρα) κι είχε μπροστά κίονες δωρικούς. Μέσα στο κτίσμα, είναι δυο άνισες αίθουσες που, στην πιο πλατιά τους, έχει βρεθεί μια χαμηλή εστία για θυσίες (εσχάρα) που την τριγυρίζουν μαρμάρινες πέτρες. Το κτίσμα, φτιαγμένο γύρω στα 500 π.Χ., θεωρείται η αρχαιότερη δωρική κατασκευή του νησιού.

Το βόρειο κτίσμα, έχει σωθεί σε χειρότερη κατάσταση, η γενική του διάταξη είναι παρόμοια με του προηγούμενου κι είναι κι αυτό σχεδόν τετράγωνο (διαστάσεις 15 και 16,50 μέτρα). Και σ’ αυτού τη μεγαλύτερη αίθουσα υπήρχε "εσχάρα". Στο κτίσμα αυτό, έχουμε στοιχεία δωρικής και ιωνικής κατασκευής.

Κάτω απ’ τα κτίσματα αυτά, φαίνεται πως υπήρχαν άλλα, παλιότερα, από τον 7ο π.Χ. αι. Κατά τις ανασκαφές που διενέργησε εδώ στα 1886 ο αρχαιολόγος Τ. Μπεντ, βρέθηκε ένας κούρος, που βρίσκεται τώρα στο Μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Βρέθηκαν και πολλές επιγραφές, μέχρι και των Ρωμαϊκών χρόνων, κυρίως ναυτικών που αναχωρούσαν για ταξίδια με τα καράβια τους (διαβάστηκαν τα ονόματα των καραβιών: Σάραπις, Ηρακλής, Ποσειδών, Άρτεμις, Ασκληπιός). Λέγεται χωρίς να έχει αποδειχτεί ότι το ιερό ήταν αφιερωμένο στους Διόσκουρους, προστάτες των θαλασσινών.

Κοντά στα δυο κτίρια, βρέθηκε μια αναθηματική επιγραφή, που αναγράφει ότι αφιερώνεται στον Απόλλωνα μια σπηλιά. Μέχρι σήμερα, έχουν βρεθεί και ερευνηθεί δυο σπηλιές, που στο βάθος της μιας ανακαλύφτηκαν αγγεία και ειδώλια, κυρίως αρχαϊκών χρόνων και λίγα μέχρι και ρωμαϊκών χρόνων.

Στα βυζαντινά χρόνια, το αρχαίο ιερό εγκαταλείφτηκε κι η λατρεία, χριστιανική πια, μετατοπίστηκε σε ένα ύψωμα λίγο πριν απ’ τα λατομεία.
Στη θέση όπου υπήρχε μια νεκρόπολη στα ύστερα Ρωμαϊκά χρόνια, οικοδομήθηκαν δυο βασιλικές. Οι δυο βασιλικές είναι τρίκλιτες, τα κλίτη χωρίζονταν με ιωνικούς κίονες κι ήταν διακοσμημένες με διάφορες παραστάσεις πουλιών, παγωνιών κι άλλων ζώων. Χτίστηκαν πιθανότατα στο δεύτερο μισό του 5ου μ.Χ. αι. κι εγκαταλείφτηκαν κατά το πρώτο μισό του 7ου μ.Χ. αι., τον ίδιο χρόνο που εγκαταλείφτηκαν τα λατομεία κι ο οικισμός των εργατών.

Πέρα απ’ τις βασιλικές, αν ακολουθήσουμε το μονοπάτι πάνω στο λόφο, βλέπουμε δεξιά κι αριστερά μας τα παλιά λατομεία μαρμάρου. Το μάρμαρο ήταν στην επιφάνεια του εδάφους, και γι’ αυτό το εκμεταλλεύτηκαν από τον 6ο π.Χ. μέχρι τον 7ο μ.Χ. αι. Η μεγαλύτερη ακμή τους ήταν κατά τα ρωμαϊκά χρόνια. Στην Ιταλία, όπως μαρτυρεί ο Πλίνιος, τα μάρμαρα της Θάσου τα είχαν σε μεγάλη υπόληψη. Το μεγαλύτερο μέρος της χερσονήσου της Αλυκής έχει εξορυχτεί. Μάλιστα έχουν μείνει και κομμάτια μαρμάρου που αφέθηκαν εκεί, ενώ ήταν κιόλας έτοιμα για μεταφορά.

 Πριν από αρκετό καιρό, η Αλυκή ήταν μια πανέμορφη και απομονωμένη γωνιά της περιοχής του Θεολόγου, όπου υπήρχαν μόνο λίγες καλύβες ψαράδων και ελαιοπαραγωγών. Κάποιοι κάτοικοι μάλιστα προμηθεύονταν από την περιοχή αυτή αλάτι. Σήμερα, η Αλυκή έχει μεταμορφωθεί. Τα καλύβια έχουν μετατραπεί σε ουζερί και καφέ και η περιοχή «βουλιάζει» από τουρίστες που καταφθάνουν το καλοκαίρι απ’ όλο το κόσμο. Τα κρυστάλλινα, βαθυγάλανα και καθαρά νερά του κόλπου, προσφέρουν μια μοναδική εμπειρία κολύμβησης  ανάμεσα σε πεύκα, λιόδεντρα και αρχαία μνημεία.

Ακόμα μια περιοχή που θα μείνει βαθιά χαραγμένη στη μνήμη όσων την επισκεφτείτε.

Επιστροφή

Στον χάρτη

στην Θημωνιά

στα Κοίνηρα

πηγές-βιβλιογραφία