Ήθη και Έθιμα, Πολιτισμός

[ Πολύγνωτος ] [ Αγλαοφών ] [ Ανδροσθένης ] [ Αριστοφών ] [ Ηγήμων ] [ Θεαγένης ] [ Στ.  Καρμανιώλας ]
[ Π.Βαγής ] [ Πυθαγόρας ] [ Στησίμβροτος ]  [ Σωσικλής ]

Διάσημοι Θάσιοι

Πολύγνωτος

Ό μεγαλύτερος ζωγράφος της κλασσικής αρχαιότητας. Ό Πολύγνωτος ήταν γιος του επίσης ζωγράφου Αγλαοφώντα. Αρχικά διδάχθηκε ζωγραφική στην πατρίδα του, αργότερα όμως ήλθε στην Αθήνα τιμήθηκε με το δικαίωμα του Αθηναίου πολίτη σαν βραβείο και ευχαριστία της Αθηναϊκής πολιτείας, γιατί είχε διακοσμήσει, χωρίς κανένα μισθό ή άλλο αντάλλαγμα, διάφορα δημόσια οικοδομήματα. Θεωρείται ως ο μεγαλύτερος ζωγράφος της αρχαιότητας για την τελειότητα του σχεδίου του και τις συνθέσεις του οι όποιες όχι μόνο τη μορφή, την κίνηση, τη ζωή, ή την ομορφιά παρουσίαζαν, άλλα έδιναν ακόμη και τα βαθιά χαρακτηριστικά της κάθε προσωπικότητας. Δηλαδή μέσα στα έργα του Πολυγνώτου παρουσιαζόταν ο χαρακτήρας, το ήθος των ανθρώπων. Οι συνθέσεις του στρέφονται σε θέματα τα όποια εξιδανικεύουν μερικές μεγάλες ηθικές έννοιες ή δείχνουν τον χαρακτήρα και τις βαθιές σκέψεις των προσώπων.

Ό Πολύγνωτος καθώς και οι άλλοι ζωγράφοι της εποχής του δημιουργούσαν τις ζωγραφικές τους συνθέσεις πάνω σε λευκού χρώματος κονίαμα.

Το έδαφος παρουσιάζεται ανώμαλο και οι μορφές άλλες σε ψηλότερο και άλλες σε χαμηλότερο επίπεδο σαν το έδαφος να ήταν με διαφορετικού ύψους προεξοχές, σε μερικές μάλιστα περιπτώσεις τα σώματα παρουσιάζονται μόνο κατά το ανώτερο μέρος τους όντας κρυμμένα κατά το υπόλοιπο πίσω από τις προεξοχές του εδάφους. Το γεγονός ότι το μήκος καθώς και το ύψος της επιφάνειας την οποία διακοσμούσε ο Πολύγνωτος ήταν αρκετά μεγάλο μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι και οι διάφορες συνθέσεις του ήταν πολυπρόσωπες και ή κλίμακα στην οποία ζωγραφίζονταν αρκετά μεγάλη. Oι πληροφορίες των αρχαίων συγγραφέων μας μιλούν για τέσσερα και μοναδικά χρώματα τα όποια χρησιμοποιούσε στα έργα του ο Πολύγνωτος, το κόκκινο, το κίτρινο, το μαύρο και το άσπρο. Είναι όμως δύσκολο να παραδεχθούμε ότι δεν χρησιμοποιούσε στις αναγκαίες περιπτώσεις το πράσινο και το μπλε. Επίσης θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι όχι μόνο τα ακέραια χρώματα χρησιμοποιούσε αλλά και δημιουργούσε και διάφορες αποχρώσεις τους, τις «φθορές», όπως τις έλεγαν οι αρχαίοι. Ή σύγχρονη και η των επόμενων ετών ζωγραφική των αγγείων μαρτυρά επίσης ότι και τις σκιάσεις  των αντικειμένων και των σωμάτων ζωγράφιζαν ο Πολύγνωτος και οι άλλοι σύγχρονοι του ζωγράφοι. Είναι ή εποχή κατά την οποία ή αγγειογραφία δέχεται μία πιο δυνατή επίδραση από τη μεγάλη ζωγραφική, ή οποία και θα την οδήγηση στην κλασσική τελείωση της ύστερα από μία γενεά περίπου.

Σύμφωνα με τη γνώμη διαφόρων τεχνοκριτών, ο Πολύγνωτος θεωρείται βέβαια ο μεγαλύτερος ζωγράφος των χρόνων της πέμπτης προ Χριστού εκατονταετίας και της αρχαιότητας γενικά.  Ό Πολύγνωτος τέλος είχε ασχοληθεί  και με την πλαστική, στην οποία όμως δεν παρουσίασε τον ίδιο ταλέντο με τη ζωγραφική.

Αγλαόφων

Ανδροσθένης

Ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ένας από τους τρεις τριήραρχους του Μακεδονικού στόλου που ηγούνταν  ο Νέαρχος. Ο μέγας Αλέξανδρος του είχε αναθέσει την διεύθυνση των ναυπηγείων της Θάσου πριν τον πάρει μαζί του στην εκστρατεία κατά των λαών της Ασίας. Σύμφωνα με αναφορά του Αρριανού, ήταν ο κυβερνήτης του πλοίου που εξερεύνησε τμήμα των ακτών της Αραβίας και συγγραφέας του «Παράπλους της Ινδικής», έργο που δεν έχει σωθεί. Αποσπάσματα σώθηκαν από τον Αθήναιο και τον Θεόφραστο.

Αριστοφών

Ζωγράφος και μαθητής του Αγλαοφώντα και αδελφός του διάσημου Πολύγνωτου. Εμπνεύστηκε από τον μυθικό κύκλο. Ζωγράφισε την Αστυπάλαια να κλαίει, τον Φιλοκτήτη, τον Αλκαίο πληγωμένο από τον αγριόχοιρο, έναν πολυπρόσωπο πίνακα με τον Πρίαμο, την Ελένη τον Δείμοβο, την Ευπιστία, τον Δόλο, και τον Οδυσσέα μεταμφιεσμένο σε ζητιάνο. Επίσης μια εικόνα της Νεμέας να έχει καθισμένο στην αγκαλιά της τον Αλκιβιάδη.

Ηγήμων ή Ηγέμων

Ποιητής παρωδιών, κωμωδιογράφος και ηθοποιός.  Καταγόταν από τη Θάσο, αλλά ανέπτυξε δραστηριότητα στην Αθήνα, κατά τις πρώτες πέντε δεκαετίες του 5ου αιώνα π. Χ.  Σε απόσπασμα του πού διασώθηκε ονομάζει τον εαυτόν του «Φακήν».  Από τις κωμωδίες του δεν διασώθηκε παρά ο τίτλος μιας μόνο, της «Φιλίννας».  Διακρίθηκε κυρίως ως ποιητής παρωδιών, ο Αριστοτέλης μάλιστα τον αναφέρει ως εφευρέτη της παρωδίας («ο τάς παρωδίας πρώτος ποιήσας»).  Ως ηθοποιός είχε μεγάλη επιτυχία, πράγμα που επιβεβαιώνεται από τα έξης: στην παράσταση μιας παρωδίας του έκανε τους Αθηναίους να γελάσουν τόσο, ώστε και όταν μέσα στο θέατρο τους αναγγέλθηκαν τα ατυχήματα των στρατευμάτων τους στη Σικελία, κανένας σχεδόν δεν έφυγε, αλλά έμειναν να ακούσουν τον Ήγήμονα ως το τέλος.  Άλλη μία φορά κουβάλησε ένα σωρό λιθάρια και τα έριξε μπροστά στην ορχήστρα λέγοντας ότι με αυτά θα μπορούσαν να τον λιθοβολήσουν, αν δεν τους άρεσε ή παράσταση.  Μεγάλος θαυμαστής των παρωδιών του ήταν ο Αλκιβιάδης.  Έτσι, όταν κάποτε ήταν να δικαστεί, πήρε μαζί του όλους «τους περί τον Διόνυσο τεχνίτες», δηλ.  τους ηθοποιούς και κατέφυγε στον Αλκιβιάδη ζητώντας προστασία. Εκείνος πήγε στο Μητρώον και «βρέξας» τον δάκτυλον εις του στόματος», όπως αναφέρει ο Αθηναίος, διέγραψε από τον πίνακα την κατηγορία κατά του Hγήμονος.  Στις παρωδίες του χρησιμοποιούσε ομηρικούς στίχους και ανακάτευε το δακτυλικό εξάμετρο με το ιαμβικό τρίμετρο.

Θεαγένης

Καρμανιώλας Σταύρος

Πολύγνωτος Βαγής

Ο Πολύγνωτος Βαγής γεννήθηκε στην Ποταμιά της Θάσου στις 14 Ιανουαρίου 1894. Ο πατέρας του Γεώργιος Βαγής, ήταν μαραγκός και ξυλογλύπτης, η μητέρα του ήταν η Αγγελική Υδραίου που καταγόταν από γνωστή οικογένεια ναυτικών της Ύδρας.  Ο Βαγής είχε 6 αδέλφια και έφηβος 17 χρόνων αφήνει την τότε Τουρκοκρατούμενη πατρίδα του και πηγαίνει μετανάστης στη Νέα Υόρκη το 1911.  Ο σκληρός αγώνας για την επιβίωση δεν του νεκρώνει το έμφυτο ταλέντο του.  Παιδί ακόμη στα βουνά της πατρίδας του, πελεκούσε το ξύλο και την πέτρα.  Το 1917 χτυπάει τις πόρτες των καλλιτεχνικών σχολών της Νέας Υόρκης, που δεν άνοιγαν βέβαια εύκολα σ' έναν αγράμματο μετανάστη.  Ο Βαγής καταφέρνει να γραφτεί στην σχολή "Cooper Union Institution" της Νέας Υόρκης, όπου σπουδάζει γλυπτική για έξι χρόνια.  Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1918, ο Βαγής κατατάσσεται εθελοντής στο αμερικάνικο ναυτικό. Με το τέλος του πολέμου αποκτά την αμερικανική υπηκοότητα και στα 1919 εγγράφεται τελικά στο "BEAUX  ARTS INSTITUTE" της Νέας Υόρκης, όπου σπουδάζει γλυπτική για τρία χρόνια, με σημαντικούς δασκάλους γλυπτικής, όπως τους C. BOULGON και F. AITKEN.  Το 1920 αρχίζει να συμμετέχει για πρώτη φορά σε εκθέσεις γλυπτικής, της "NATIONAL ACADEMY OF DESIGN" και στα 1922 γνωρίζει για πρώτη φορά την μεγάλη του επιτυχία: Το γλυπτό "Ο Παππούς μου" θεωρείται ένα από τα καλύτερα κομμάτια της έκθεσής του.  Είναι ένα πορτρέτο, σε χαλκό, του παππού του όπου τα πλούσια εξπρεσιονιστικά στοιχεία δοσμένα με δυνατές πλαστικές φόρμες συνθέτουν το δυνατό πορτρέτο ενός βασανισμένου αλλά όχι νικημένου από τη ζωή γέρου.  Μετά ακολουθεί μια περίοδος εντατικής δουλειάς φορτωμένη με όλες τις αγωνίες του μετανάστη, που θέλει να επιβιώσει, να σπουδάσει και να βοηθήσει οικονομικά την οικογένειά του που είναι στην πατρίδα. Από το 1923 οι συνθήκες εργασίας καλυτερεύουν, γιατί πια ο Βαγής είναι ένας αρκετά γνωστός γλύπτης και παίρνει μέρος σε όλες τις εκθέσεις της Νέας Υόρκης. Στα 1925 ο Βαγής έγινε πασίγνωστος παντού, αφού η NATIONAL ENCYCLOPAEDIA OF AMERICAN BIOGRAPHY του ζητά στοιχεία για να τον συμπεριλάβει στην έκδοσή της που κυκλοφόρησε στα 1928.  Ο Βαγής παίρνει κάθε χρόνο μέρος στις εκθέσεις της NATIONAL ACADEMY OF DESIGN της Νέας Υόρκης και σε άλλες ομαδικές εκθέσεις γλυπτικής.  Ως το τέλος της ζωής του πήρε μέρος πάνω από 40 εκθέσεις στα μεγαλύτερα μουσεία νεότερης τέχνης των Ηνωμένων Πολιτειών.  Το 1933 εγκαθίσταται στο BETHPAGE 104 Evergreen Ave στο Long Island της Νέας Υόρκης.  Το 1952 κερδίζει το πρώτο βραβείο του ετήσιου φεστιβάλ στο Long Island με το έργο του "Ο ύπνος".  Τα έργα του παρουσιάστηκαν σε περισσότερες από 45 εκθέσεις σε ολόκληρη την Αμερική και σε εκθέσεις σε άλλες χώρες.  Τα έργα του εμπνεόντουσαν από την Ελληνική φύση όπως φεγγάρια, ψάρια, διάφορα είδη πουλιών και ζώων κ. α. Στην Ελλάδα, εκτός από την συλλογή του Δήμου Καβάλας, υπάρχουν ορισμένα αντιπροσωπευτικά έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη που προέρχονται από το ίδιο κληροδότημα.  Το 1963 μετά από πολλά χρόνια απουσίας του στις Η. Π. Α.  επισκέπτεται τη γενέτειρά του, τη Θάσο.  Σε πολύ μεγάλη ηλικία παντρεύεται την Σύλβια, που καταγόταν από την Αμερική.  Όμως δεν προλαβαίνουν να χαρούν το γάμο τους και σε ένα δυστύχημα πεθαίνει η Σύλβια χωρίς να αποκτήσουν παιδιά. Το 1965 στις 15 Μαρτίου αυτής της χρονιάς ο Πολύγνωτος Βαγής πεθαίνει στο νοσοκομείο των Απομάχων της Νέας Υόρκης. Τα έργα του παρουσιάζονται σε πολλά Μουσεία, κυρίως των Η. Π. Α.  όπως στο Μουσείο Μπρούκλιν, στο Μουσείο WHITNEY στη Νέα Υόρκη, στο Μουσείο Τέχνης του Τολέδο στο Οχάιο, στο Μουσείο του Τελαβίβ στο Ισραήλ και στο Δημοτικό Μουσείο Καβάλας.

Πυθαγόρας (γλύπτης)

Ο γνωστότερος γλύπτης της Θάσου και αντιπρόσωπος της θασιακής γλυπτικής που άκμασε τον 5ο π.Χ αιώνα. Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για το έργο του. Είναι ο κατασκευαστής του αγάλματος του Θάσιου ολυμπιονίκη Θεαγένη καθώς και άλλων επιφανών ανδρών.

Στησίμβροτος

Ιστορικός συγγραφέας από την Θάσο. "Έζησε στον 5ο αϊ. π.Χ. 'Ήταν ένας από τους πρώτους Έλληνες επιστήμονες πού καλλιέργησε τη γραμματική τέχνη. Δούλευε για πολύ μεγάλο διάστημα στην Αθήνα και ασχολήθηκε με τη νέα φάση της φιλοσοφίας, το σκεπτικισμό, πού είχε αρχίσει να εμφανίζεται την εποχή εκείνη, συναναστρεφόμενος τους σοφιστές Πρωταγόρα και Γοργία. Διακρίθηκε για την ευρύτητα του πνεύματος του και την πολύπλευρη μόρφωση του. Τα συγγράμματα του, «Περί Όμηρου», «Περί Τελετών» και «Περί Θεμιστοκλέους, Θουκυδίδου και Περικλέους», χρησίμευσαν ως πηγή σε πολλούς μεταγενεστέρους Έλληνες και Ρωμαίους συγγραφείς. Από το τελευταίο έργο του διασώθηκαν αρκετά αποσπάσματα, πού περιλαμβάνονται στις εκδόσεις των «Αποσπασμάτων Ελλήνων Ιστορικών» του Muller.

Σωσικλής

Συνέχεια. . .  

[ Αρχική ]  [ Στον χάρτη ]  [ Ήθη και Έθιμα ]  

πηγές-βιβλιογραφία