|
[Αρχική][Στον
χάρτη] Τουρκοκρατία Η κατάληψη της Θάσου από τους Τούρκους έγινε το 1455, δύο χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, όταν ο Μωάμεθ ο Β' οργάνωσε εκστρατεία κατά της χερσονήσου του Αίνου, και συγχρόνως έστειλε δέκα πλοία στη Θάσο, την Σαμοθράκη και την Ίμβρο. Το γεγονός αυτό, οδήγησε τον Πάπα Κάλλιστο τον Γ’ σε έκκληση για την οργάνωση μιας σταυροφορίας, που στόχο είχε να πάρει πίσω τα νησιά, που είχαν περιέλθει στα χέρια του Σουλτάνου. Έτσι λοιπόν τα καράβια της σταυροφορίας έφτασαν στη Θάσο και το 1457 οι Βενετοί κατάφεραν έπειτα από στενή πολιορκία να καταλάβουν το νησί. Ο στόλος των δυτικών όμως δεν ήταν αρκετός ώστε να κρατήσει μακριά τον Σουλτάνο, που ανακατέλαβε τη Θάσο αλλά και τη Σαμοθράκη τον Οκτώβριο του 1459, έχοντας ως επικεφαλής των δυνάμεων τον καπετάν πασά Ζαγκάν. Το γεγονός αυτό ήταν καταστροφικό για τη Θάσο γιατί συγχρόνως, με διαταγή του Μωάμεθ του Β', εκτοπίστηκαν οι περισσότεροι από τους κατοίκους στην Κωνσταντινούπολη και το νησί έμεινε εντελώς έρημο. Το 1460, η Θάσος παραχωρήθηκε στον Δημήτρη Παλαιολόγο, ως 'ανταποδοτικό τέλος' κάποιας προδοσίας του, αλλά στο τέλος του καλοκαιριού του 1466 το νησί γλίτωσε γιατί ο βενετός ναύαρχος Καπέλο το κατέλαβε μαζί με τη Σαμοθράκη και την Ίμβρο. Παρ’ όλ' αυτά όμως, η Θάσος έμελλε να ζήσει μεγαλύτερα δεινά, όταν στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα, η πειρατεία στο Αιγαίο ξαναφούντωσε. Οι κάτοικοι για να προστατευθούν, αφήνουν τα παράλια και μεταφέρουν τα χωριά στα ορεινά, σε περιοχές προστατευμένες φυσικά. Στην ακτή έμειναν μόνο τα «βιγλαριά», οι αρχαίες δηλαδή φρυκτωρίες, για να φυλάνε και να στέλνουν σήμα κινδύνου. κινδύνου. Αξίζει να σημειώσουμε πως οι πειρατές ήταν καθαρόαιμοι Ευρωπαίοι, ακόμη και Έλληνες (!), που η σκληρότητα τους ήταν μεγαλύτερη και από αυτή των Σαρακηνών. θεωρούσαν πως το επάγγελμα τους ήταν έντιμο και αξιοπρεπές γι' αυτό το δίδασκαν και στα παιδιά τους. Είχαν σχέσεις και αλληλογραφία με υψηλά πρόσωπα και βασιλιάδες, τους οποίους βοηθούσαν μάλιστα πολλές φορές στην οργάνωση των διακοπών τους με το αζημίωτο φυσικά και από τις δύο πλευρές. Την ίδια εποχή, μια ακόμη δυστυχία έρχεται να χτυπήσει τους ήδη ταλαιπωρημένους κατοίκους του νησιού. Το 1760, η Θάσος παραχωρείται με ενοίκιο και υποχρεώνεται να πληρώνει κεφαλικό φόρο και διάφορους άλλους φόρους με μεσολαβητή έναν έλληνα κοτσαμπάση που καταπίεζε και τυραννούσε τους συμπατριώτες του. Το 1770, η ελληνική εξέγερση βρήκε τους Θάσιους έτοιμους να στασιάσουν. Αιτία ήταν η νίκη του ρώσικου στόλου κατά του Καπουδάν πασά στο Τσεσμέ, η οποία οδήγησε μια θασιακή επιτροπή σε συνάντηση με τους υπόλοιπους νησιώτες, για να συγχαρούν όλοι μαζί τους νικητές. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, μια μοίρα του ρώσικου στόλου κατέπλευσε στη Θάσο για να προστατευθεί η ξυλεία από τα δάση του νησιού για τον εφοδιασμό των πλοίων. Κατά τα Όρλωφικά (1770) οι Ρώσοι για να εξασφαλίσουν την ξυλεία για τον στόλο τους «...από Θάσου έκοψαν 17.000 ξύλα (δέντρα)...». Έπειτα από τέσσερα χρόνια, η τραγική αποτυχία των Ορλωφικών επιφέρει την αποχώρηση των Ρώσων και η Θάσος ξαναπέφτει στην τουρκική κυριαρχία. Τότε πλέον, ο Σουλτάνος γίνεται ακόμη πιο καταπιεστικός και σκληρός με τους Θάσιους. Έπειτα από όλα αυτά, στα τέλη του 18ου αιώνα, στο νησί έμειναν μόνο 2.500 κάτοικοι, που ζούσαν με το άγχος των πειρατών.
[ΑΡΧΗ] Αιγυπτιακή κτήση Το 1813, ο σουλτάνος παραχώρησε τη Θάσο στο βεζίρη της Αιγύπτου ΜεχμέτΑλή, ως ανταμοιβή. Οι διαθέσεις του βεζίρη απέναντι στους Θάσιους ήταν καλές, λόγω του ότι γεννήθηκε στην Καβάλα και μεγάλωσε σε ένα χωριό του νησιού, κοντά σε μια ελληνική οικογένεια. Άφησε λοιπόν να εγκαθιδρυθεί στο νησί ιδιαίτερο πολίτευμα με κοινοτικές ελευθερίες που κράτησαν ως το 1874. Συγκεκριμένα, επικεφαλής κάθε κοινότητας ήταν ο πρόεδρος των δημογερόντων, ο τσορμπατζής, ο οποίος αναλάμβανε τις ευθύνες απέναντι στις αιγυπτιακές αρχές, στις οποίες τελικά ήταν και υπόλογος. Οι τσορμπατζήδες από όλα τα χωριά μαζευόταν για να εκλέξουν τον μπαχτζορμπατζή, δηλαδή τον πρόεδρο ολόκληρου του νησιού. [ΑΡΧΗ] Νεότερη ιστορία Την εποχή της επανάστασης του 1821 η Θάσος έζησε ένα σύντομο διάλειμμα ελευθερίας, όταν οι έλληνες επαναστάτες κατέπλευσαν στο νησί και ο τσορμπατζής μπήκε επικεφαλής του επαναστατικού κινήματος. Τότε νικήθηκαν οι Τούρκοι, οι οποίοι εκδιώχθηκαν στην Καβάλα. Αυτό όμως δεν διήρκησε πολύ, γιατί ο φόβος των πειρατών οδήγησε τους θάσιους σε αναζήτηση βοήθειας από τον πασά της Θεσσαλονίκης. Έτσι, στα τέλη του 1821, υπέγραψαν συνθήκη μαζί του, γεγονός που εξόργισε τους Ψαριανούς ναυτικούς γιατί αυτή η κίνηση των Θασίων οδήγησε την εξέγερση στην αποτυχία. Κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης, η Θάσος με τα άλλα νησιά σήκωσε τη σημαία της επανάστασης. Πάνω από 1000 άτομα κατασφάγησαν ανηλεώς, άλλοι υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια και πολλοί έχασαν τις περιουσίες τους. Οι Νεότουρκοι, μετά την ανακήρυξη του τουρκικού συντάγματος και όταν αντιβασιλέας της Αιγύπτου ήταν ο Αμπάς Χιλμή πασάς, κατήργησαν όλα τα προνόμια που απολάμβαναν οι κάτοικοι του νησιού ως τότε από τον Μωχάμεντ Αλή. Η Θάσος παρέμεινε υπό τη διοίκηση του Αμπάς Χιλμή μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους, οπότε και ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό και στόλο (8 Οκτωβρίου 1912). Από τότε αποτελεί μέρος της ελληνικής δημοκρατίας, γεγονός που απορρέει από την ισχύ της Συνθήκης του Βουκουρεστίου. Οι Τούρκοι όμως ανέκτησαν τη Θάσο το 1902 και μέχρι το 1912 βρισκόταν υπό την κυριαρχία τους. Στο διάστημα αυτό, δάσκαλοι, ιερείς των εκκλησιών και λόγιοι, καλλιέργησαν την εθνική συνείδηση των κατοίκων. Έτσι, ο Σεπτέμβριος του 1912 βρίσκει τους Έλληνες πατριωτικά, ψυχικά και πνευματικά έτοιμους να αγωνίζονται μαζί με τους Βούλγαρους και τους Σέρβους, για να αποτινάξουν το ζυγό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τα νησιά αλλά και τις περιοχές πάνω από τον Όλυμπο. Τον Ιούνιο του 1912, οι Βούλγαροι επιτέθηκαν κατά των Σέρβων στη Γευγελή και εναντίων των Ελλήνων στις ελεύθερες περιοχές, γεγονός που σήμανε και την έναρξη του Β' Βαλκανικού Πολέμου. Τότε, άρχισε και η δράση του ελληνικού στόλου στο Αιγαίο που οδήγησε τον Οκτώβριο του 1912 στην υπογραφή διαγγέλματος από τον ναύαρχο Κουντουριώτη. Στις 18 του ίδιου μήνα, τα αντιτορπιλικά του στόλου «Λόγχη» και «θύελλα», συνοδευόμενα από το οπλιταγωγό «Πέλου», κατέλαβαν τη Θάσο. Μετά από την απελευθέρωση του νησιού, διορίζεται προσωρινός διοικητής ο Κωνσταντίνος Μελάς, αδερφός του πασίγνωστου μακεδονομάχου Παύλου Μελά. Μάλιστα σε ένα γράμμα του προς την Πηνελόπη Δέλτα, αναφέρει πως η Θάσος είναι το ωραιότερο ελληνικό νησί· ένας παράδεισος με γνήσιους Έλληνες, αταλάντευτα πατριώτες κι ευαίσθητους ανθρώπους. Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Θάσου, στάλθηκε εκεί ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Σωτηριάδης πρώτος έλληνας έφορος των αρχαιοτήτων και των χριστιανικών μνημείων του νησιού. Όσον αφορά στην εποχή του μεσοπολέμου, τα πιο σημαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στο νησί ήταν η άφιξη των προσφύγων από τη Μικρά Ασία και τη Θράκη μετά την καταστροφή του 1922, καθώς και η απαλλοτρίωση, με πρωτοβουλία του βουλευτή Αυγούστου Θεολογίτη, ακίνητης περιουσίας των μοναστηριών του Αγίου Όρους, που μοιράστηκε στους κατοίκους του νησιού. Στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο ή Θάσος καταλήφθηκε, όπως και ή υπόλοιπη Ελλάδα, από τους Γερμανούς που την παραχώρησαν στη συνέχεια στους Βουλγάρους. Οι βουλγαρικές στρατιωτικές και πολιτικές αρχές κατοχής μεταχειρίσθηκαν σκληρά τον ελληνικό πληθυσμό. Απελευθερώθηκε το 1945. Σήμερα πλέον, το νησί της Θάσου είναι ένας πανέμορφος τουριστικός τόπος. Η κατασκευή ξενοδοχείων και δρόμων, η γρήγορη εξυπηρέτηση με πλοία και δελφίνια, συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη του νησιού. Σιγά-σιγά η Θάσος άρχισε να ανακτά την παλιά της αίγλη κι έγινε πάλι εκείνος ο πανέμορφος παράδεισος που περιέγραψε ο Κωνσταντίνος Μελάς και τόσοι και τόσοι άλλοι έλληνες και ξένοι λογοτέχνες, ποιητές, περιηγητές.
[ΑΡΧΗ] |
|
[Αρχική][Στον
χάρτη] |
Thassos Island.gr. - Thasos